Birçok sporcu aynı taklayı yapabilir. Peki aynı hareket, her koşuda aynı değeri mi taşır?
Parkour Freestyle’da hareketin adı, hikâyenin yalnızca başlangıcıdır. Nereden başladığın, hareketi nasıl şekillendirdiğin, neye bağladığın ve nerede tamamladığın da önemlidir. D panelinin sporcuya sunduğu fırsat tam burada başlar: öğrendiğin hareketi, parkurun karakteriyle buluşturmak.
Bazen seni öne çıkaracak fark, repertuvarına yeni bir takla eklemekten önce, bildiğin taklayı yeniden düşünmektir.
Temel hareket
D puanının altındaki saklı hazine
Temel hareketin değeri, uygulamanın ayrıntılarıyla gelişebilir.
Yerleştirme
Mesafe, yükseklik farkı, başlangıç alanı ve iniş yüzeyi.
Form
Kontrollü vücut biçimi ve teknik varyasyonlar.
Giriş
Ana harekete doğrudan akan zor bir bağlantı.
Çıkış
Ana hareketin ardından doğrudan bağlanan zor bir unsur.
01
Parkuru bir hareket listesi gibi okuma
Yarışma parkuruna baktığında yalnızca “Burada backflip, şurada cork yaparım” diye düşünüyorsan, bazı fırsatları kaçırıyor olabilirsin.
Engellerin yüksekliği, yüzeylerin genişliği, aralarındaki mesafe ve koşunun yönü farklı seçenekler sunar. Bir hareketin yerdeki uygulamasıyla dar bir başlangıç alanındaki uygulaması aynı teknik talebi oluşturmayabilir. Hareketin öncesine veya sonrasına doğrudan bağlanan zor bir unsur da bütünün zorluğunu değiştirebilir.
D değerlendirmesindeki yerleştirme, form, giriş ve çıkış başlıkları, bu farklılıkların karşılığını bulabileceği alanlardır. Ancak her bağlantı artış getirmez; standart hazırlık hareketleri, yalnızca ana hareketten önce yapıldıkları için ek zorluk sayılmaz.
Bu nedenle soru yalnızca “Ne yapabiliyorum?” değildir. “Yapabildiğim hareketi bu parkurda en anlamlı biçimde nasıl kullanabilirim?”
02
Engellerle dans et; rastgele süsleme yapma
Herkesin aynı hareketi yaptığı noktaya başka bir gözle bak. Farklı bir yaklaşım, kontrollü bir vücut formu veya akıcı bir çıkış bulabilir misin?
Bir Wall Backflip’e bakıp “Bunu bir bar üzerinde nasıl kullanabilirim?” diye düşünmek yaratıcı bir başlangıçtır. Fakat bar kullanmak tek başına daha yüksek puanın garantisi değildir. Değişen uygulama başka bir hareket olarak tanımlanabilir veya farklı bir teknik zorluk oluşturabilir. Değeri belirleyen, engelin adı değil, gerçekten yaptığın harekettir.
Tarz, gelişigüzel eklenen bir süs değildir. Hareketin içinde görülebilen, kontrol edilebilen ve koşuya hizmet eden bir seçimdir.
Parkuru yalnızca taklalarının arka planı olarak kullanma. Onu koşunun bir parçası yap.
03
Küçük bir D kazancı, büyük bir kayba dönüşmesin
D artışı planlamak değerlidir. Ama örneğin 0,30 puanlık bir artış beklentisi, hazırlıksız bir denemeyi mantıklı hale getirmez.
Ağır bir kontrol kaybı, güvenlik değerlendirmesinde 6 puanlık kesintiye yol açabilir. İniş ve koşunun devamı da bozulursa, bunların E değerlendirmesine etkisi ayrıca ortaya çıkabilir. Üstelik belirli ağır başarısızlıklarda hareket D değerlendirmesine de alınmaz.
Dolayısıyla mesele yalnızca “Ne kadar ek puan alabilirim?” değildir: “Bu seçeneği ne kadar güvenilir uygulayabiliyorum ve koşunun bütününe ne kazandırıyor?”
D yükselirken E’yi koruyamıyorsan, düşündüğün avantaj sonuç ekranında görünmeyebilir.
04
Bir hareketin birkaç güvenilir planı olsun
Antrenmanda akrobatik çalışmalarını çeşitlendir. Her temel beceri için zaman içinde farklı yaklaşım, konum, form ve bağlantı seçenekleri geliştir.
Ama bunlar yarışma günü ilk kez denenecek B, C veya D planları olmasın. Uygun ortamda, aşamalı hazırlıkla ve gerektiğinde antrenör desteğiyle çalışılmış seçenekler olsun. Başlangıç koşullarını değiştirirken yüksekliği, yüzeyi veya bağlantıyı bir anda zorlaştırma.
Bir kez başarılı olmak, hareketin yerleştiği anlamına gelmez. Yarışma seçeneği; farklı günlerde tekrarlanabilen, kontrollü tamamlanan ve ardından koşuya devam edilebilen bir beceri olmalıdır. Çok sayıda başarılı tekrar önemlidir; fakat tekrar sayısı tek başına güvenliğin kanıtı değildir. Teknik kontrol, fiziksel hazırlık ve ortam koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu alternatifleri farklı parkurlara uyum sağlamak için geliştir. Aynı hareketi bir koşuda farklı biçimlerde tekrarlamanın, her seferinde yeni bir D katkısı oluşturacağını düşünme.
05
Zirveye çıkan fark
D artışının sıralamaya katkısı, toplam puana yansıdığı ölçüdedir. Sayılan hareketlerin seçimi, uygulama kalitesi ve koşunun bütünü birlikte düşünülmelidir.
Bu yüzden her koşudan önce kendine üç soru sor:
- Bu seçenek gerçek bir teknik zorluk ekliyor mu?
- Bunu güvenilir ve kontrollü biçimde uygulayabiliyor muyum?
- İnişi ve bir sonraki hareketi güçlendiriyor mu?
Bildiğin hareketi derinleştir. Parkuru oku. İncelikleri yakala. Farkın tarzın olsun; tarzının temeli de ustalığın.
Mustafa Karaca · Herr Karaca
Uluslararası Parkour Hakemi · Antrenör