Oyunun tamamını anlamak
Yüksek zorluk tek başına şampiyon yapmaz.
Üst düzey müsabakalara katılan elit bir sporcusun; teknik yeterliliğine güveniyor ve D puanını yüksek tutabiliyorsun. Fakat E puanında sorun yaşıyorsan henüz oyunun tamamının içinde değilsin. Çünkü bir oyunu en iyi oynayan kişi yalnızca yetenekli olan değil, kuralları en iyi bilendir.
Freestyle koşusunu üç E ve üç D hakemi değerlendirir. E puanı en fazla 15’tir ve dört pencereden bakar: Güvenlik, İniş Kalitesi, Akıcılık ve Akış Kalitesi. Hakem senin rakibin değildir. Görevi her sporcuyu aynı ölçütle, dikkatle ve bağımsız değerlendirmektir. Konumlanması sayesinde seyircilerin, hatta bazen antrenörün bile göremediği ayrıntıları yakalayabilir. Kısacası: Ka-ça-maz-sın!
Tesadüfi bir koşu alkış toplayabilir. Planlı bir koşu puan toplar – daha önemlisi puan kaybetmez.
Bu yüzden ilk kural “şov yapma” değildir. Asıl kural şudur: Plansız şov yapma. Her adımın, bakışın, nefesin ve bitirişi göstereceğin saniye bilinçli bir kararın parçası olmalıdır.
Beş altın kural
01 · Paneli iyi öğren.
Neyin değerlendirildiğini bilirsen onu geliştirebilirsin.
Güvenlik
Bir aksilikte bile hareketin kontrolü sende mi?
İniş Kalitesi
İnişlerin sessiz, kontrollü ve bağlantıya hazır mı?
Akıcılık
Kesik adım, durma ve tereddütten kaçınıyor musun?
Akış Kalitesi
Koşunun tamamında ritim, yön ve amaç var mı?
Bu dört başlık yalnızca hakem masasındaki kavramlar değildir. Antrenman planının, video analizinin ve koreografinin yol göstericileridir.
Altın kural 02
Tek hareket değil, varyasyon hazırla.
Yarışma alanını koşundan birkaç saat önce görebilirsin. Bu, koreografinin de o anda oluşması gerektiği anlamına gelmez. Antrenmanda farklı engellere uyarlayabileceğin hareket ve bağlantı varyasyonları oluştur.
Yalnızca D puanı getirecek hareketi çalışma. O harekete giden ve ondan çıkan yolu da çalış. Değer hareketlerinin önüne ve arkasına temel Parkur bağlantıları ekle; en az 60 saniyelik antrenman blokları oluştur. Bunları ana yüklenmenin ardından, yorgunluk başladığında uygula. Müsabaka koşun en fazla 45 saniye sürer; karar verme kaliten daha uzun süre dayanmalıdır.
Altın kural 03
Gü-ven-lik.
Maharet yalnızca uçmak değil, konmaktır.
Koşunun büyük bölümü havada geçer; beden farklı rotasyonlarda, yönlerde ve hareket formlarında ilerler. Fakat her uçuşun sonunda yerle temas vardır. İşte o anda hareketi gerçekten kontrol edip etmediğin anlaşılır: Planladığın için mi indin, yoksa yer çekimi gereği yere ulaşman gerektiği için mi?
İyi bir iniş kurgulanmış, öğrenilmiş, tekrarlanmış ve kombinasyon içinde sınanmıştır. Üstelik beklentinin dışına çıkan o bir saniyeden kısa an için B planı içerir. Temastan sonraki ilk adımın nedir? Kendini kurtarmaya mı çalışıyorsun, yoksa istikrarlı biçimde bir sonraki plana mı yöneliyorsun? Hakemin gördüğü kontrol ile risk arasındaki ayrım budur.
Müsabakada yalnızca yapabildiğin değil; yorgunluk, baskı ve kombinasyon içinde de kontrol edebildiğin hareketleri kullan.
Altın kural 04
Akıcı ol – hem de akılcı.
Adımların bilinçli, kısa ve hedefe yönelik olsun. Gereksiz ara adım, yön arayan bakış ya da hareket öncesi duruş olmasın. Bütün motivasyonunu tek bir yüksek değerli akrobasiye verme; o harekete giden yolu ilmek ilmek işle.
Zor ve gösterişli bir hareket yüksek D değeri getirebilir. Fakat öncesinde yavaşlıyor, sonrasında yön arıyor veya inişte planını kaybediyorsan bedelini E puanında ödersin. Gerçek hâkimiyet yalnızca en zor harekette değil, koşunun her saniyesinde kontrolün sende olmasında görünür.
Altın kural 05
Koşuyu yaşat.
Devamlılık, Akış Kalitesini büyütür.
Koşu sırasında ne yaşarsan yaşa, ritmini hemen bırakma. Bir bağlantı gerçekleşmediyse bocalamadan hazırladığın alternatife geç. Tek bir hata bütün koşuyu dağıtmak zorunda değildir. Sorunun kısa bir uyarlamaya mı, uzun bir kesintiye mi dönüşeceğini B planı antrenmanı belirler.
Akış Kalitesi koşunun tamamına bakar. Bu nedenle koreografin birbirinden kopuk hareketler toplamı değil; başlangıcı, gelişimi ve bilinçli bitişi olan tek bir hareket gibi görünmelidir.
Bonus · Tekrar koşusu
İkinci şans, güvenlik ağı değildir.
Eleme turunda ikinci bir koşu talep edebilirsin. Kararını ilk koşu biter bitmez ve puan ekranda görünmeden önce elini kaldırarak bildirmelisin. En önemli ayrıntı: Yalnızca ikinci koşunun sonucu geçerli olur. İlk puanın cebinde kalmaz.
İlk koşunun gerçek performansını yansıtmadığını biliyor ve fiziksel–mental olarak hazırsan tekrar doğru seçim olabilir. Ancak bir koşu enerji harcatır ve rakiplerine çizgilerini gösterir. “Belki hakem görmemiştir” bir strateji değildir. Sonucu bil, kararını hemen ver ve bütün odağını ikinci koşuya taşı.
Son söz
E puanı bir kabus değil, geri bildirimdir.
Zorluk, kontrol ve koreografinin gerçekten birlikte çalışıp çalışmadığını gösterir. Çizgilerini planla, bağlantılarını yorgunken çalış, alternatiflerini hazırla ve her inişi bir sonraki hareketin başlangıcı olarak gör.
O zaman hakemlerin gözünden kaçmaya çalışmazsın. Onlara kalitesi gözden kaçmayacak bir koşu sunarsın.
Herkese başarılar.
Mustafa Karaca